درباره ما

اسناد تاریخی در فرمان قتل امام حسین علیه السلام
کد سؤال: ۱۰۳۹۱امامت و ائمه (علیهم السلام) »امامت خاصه »حسنین علیهما السلام »امام حسین (ع) »عاشورا و کربلا
تعداد بازدید: ۳۲
اسناد تاریخی در فرمان قتل امام حسین علیه السلام


مقدمه :

در منابع شيعه صدور فرمان شهادت امام حسين عليه السلام توسط يزيد، امري قطعي است، اما اينکه در منابع اهل سنت هم به اين موضوع پرداخته شده يا نه؟ سوالي است که به آن پاسخ خواهيم داد.

در ميان علماي اهل سنت افراد اندكي همچون عبدالمغيث حنبلي و ابن تيميه سعي نموده اند از يزيد جانبداري كنند و او را بي‌گناه جلوه دهند و يا حداقل او را شخصي نشان دهند كه توبه نموده اما عده ديگري ا ز علماي اهل سنت همانند شيعه معتقدند که فرمان قتل امام حسين عليه السلام توسط يزيد بن معاويه صورت گرفته است. البته گزارش­هاي تاريخي اهل سنت در اين زمينه به چند دسته تقسيم مي­شود.

۱ـ صدور فرمان شهادت قبل از حركت امام عليه السلام به مكه.

۲ـ‌ صادر شدن دستور شهادت امام عليه السلام به والي كوفه.

۳ـ بيان اصل فرمان به شهادت آن حضرت فارغ از زمان و مكان و اشخاص.

صدور فرمان قبل از حركت امام عليه السلام به مكه

از جمله منابعي که در اين زمينه سخن گفته است، کتاب الفتوح ابن عثم کوفي (متوفاي ۳۱۴ هـ.ق) است وي نقل مي­کند يزيد طي نامه اي به والي مدينه دستور شهادت امام حسين عليه السلام را صادر كرد:

وليكن مع جوابك إليّ رأس الحسين بن عليّ، فإن فعلت ذلك فقد جعلت لك أعنّة الخيل، ولك عندي الجائزةّ والحظّ الأوفرّ والنعمة واحدة والسلام.

به همراه پاسخ اين نامه سر حسين ]عليه السلام[ راميخواهم اگر چنين کردي پاداش خوبي نزدما خواهي داشت.

الفتوح ،ج ۳،جزء ۵، ص ۱۸

دستور شهادت امام عليه السلام به والي كوفه

ابن اثير جزري يكي ديگر از علماي اهل سنت، پيرامون اين‌که چرا عبيدالله بن زياد دست به چنين جنايت زده؛ به نقل از وي چنين مي نويسد:

أما قتلي الحسين فإنه أشار علي يزيد بقتله أو قتلي فاخترت قتله

يزيد مرا بين كشته شدن خودم و كشتن حسين مخير نموده بود و من بين کشته شدن خودم وحسين(عليه السلام ) كشتن حسين (عليه السلام )را انتخاب كردم.

أبو الحسن علي بن أبي الكرم محمد بن محمد بن عبد الكريم الشيباني الوفاة: ۶۳۰هـ ، الكامل في التاريخ ج ۳ ، ص ۴۷۴ ، ناشر : دار الكتب العلمية - بيروت - ۱۴۱۵هـ ، الطبعة : ط۲ ، تحقيق : عبد الله القاضي

قرماني يكي ديگر علماي اهل سنت، معتقد است يزيد به عبيدالله بن زياد دستور داد كه امام حسين عليه السلام را به شهادت برساند:

و بلغ الخبر الي يزيد فولي العراق عبيد الله بن زياد و امره بقتال الحسين.

يزيد دستور قتل حسين بن علي را به والي عراق (عبيدالله) داد.

القرماني، احمد بن يوسف، المتوفي :‌ ۱۰۱۹، اخبار الدول و آثار الاُوَل في التاريخ، ج ۱، ص ۳۲۰، تحقيق: احمد حطيط فهمي سعد، ناشر : عالم الكتب.

ابن اعثم كوفي نيز با بياني ديگر به شرح اين ماجرا مي پردازد :

فكتب عبيد الله بن زياد إلى الحسين : أما بعد يا حسين ! فقد بلغني نزولك بكربلاء ، وقد كتب إلي أمير المؤمنين يزيد بن معاوية أن لا أتوسد الوثير ولا أشبع من الخبز ، أو ألحقك باللطيف الخبير أو ترجع إلى حكمي وحكم يزيد بن معاوية والسلام.

عبيد الله بن زياد به امام حسين عليه السلام در نامه اي نوشت : اي حسين ! به من خبر رسيده كه در كربلا منزل گزيده اي، يزيد بن معاويه نيز براي من نوشته است بر بالشي تكيه ندهم و از نان سير نشوم [كنايه از اينكه به سرعت به مساله شما رسيدگي كنم] تا اينكه يا تو را به خداوند ملحق كنم يا اينكه حكم من و يزيد بن معاويه را بپذيري. والسلام.

الفتوح - أحمد بن أعثم الكوفي - ج ۵ ص ۸۴- ۸۵؛ مطالب السؤول في مناقب آل الرسول ( ع ) - محمد بن طلحة الشافعي - ص ۴۰۰؛‌ مقتل الحسين، خوارزمي، ج ۱ ، ص ۳۴۰، محقق : محمد السماوي، ناشر: انوار الهدي، قم، چاپ اول، ۱۴۱۸ هـ.ق.

همانطور كه در ابتداي مقاله آمد، ابن اعثم نقل كرد كه يزيد طي نامه اي به والي مدينه دستور شهادت امام حسين عليه السلام را صادر كرد و در اينجا نقل مي كند عبيدالله بن زياد والي كوفه نيز چنين دستوري داشته است كه اين خود حكايت از اين دارد كه يزيد نه يك بار بلكه دو بار فرمان شهادت امام حسين عليه السلام را صادر كرده است.

فرمان به شهادت فارغ از زمان و مكان و اشخاص

در گزارش هاي تاريخي ديگر تنها به ذكر شهادت امام حسين عليه السلام به دستور يزيد، اكتفا شده و پيرامون اينكه اين فرمان در كجا و نسبت به چه شخصي و يا در چه مكاني صادر شد، سخني به ميان نيامده است.

شمس الدين ذهبي از ديگر بزرگان اهل سنت، دليل روگرداني وکينه مردم نسبت به يزيد را اينگونه توصيف ميکند:

قلت : ولما فعل يزيد بأهل المدينة ما فعل، وقتل الحسين وإخوته وآله، وشرب يزيد الخمر ، وارتكب أشياء منكرة ، بغضه الناس ، وخرج عليه غير واحد ، ولم يبارك الله في عمره

به خاطر جرمهايي كه يزيد نسبت به اهل مدينه مرتكب شد [واقعه حره] و به شهادت رساندن [امام] حسين [عليه السلام] وبرادرنش و شرابخواري و انجام هر عمل زشت و منكري، مردم کينه يزيد را به دل گرفتند و افراد زيادي بر او خروج كردند و خداوند عمرش را مبارك نگردانيد.

شمس الدين محمد بن أحمد بن عثمان الذهبي الوفاة: ۷۴۸هـ ، تاريخ الإسلام ج ۵ ، ص ۳۰، ناشر : دار الكتاب العربي - لبنان/ بيروت - ۱۴۰۷هـ - ۱۹۸۷م ، الطبعة : الأولى ، تحقيق : د. عمر عبد السلام تدمرى

ابن جوزي نيز به همين مطلب معترف است با اين تفاوت که در ادامه يزيد را لعنت مي كند؛ چنانچه سبط بن جوزي (نوه دختري او) به نقل از اساتيدش مي نويسد:

و حکى لي بعض اشياخنا عن ذلک اليوم: ان جماعة سألوا جدي عن يزيد فقال ما تقولون في رجل ولّي ثلاث سنين في السنة الأولى قتل الحسين في الثانية أخاف المدينة و اباحها و في الثالثة رمى الکعبة بالمجانيق و هدمها، فقالوا نلعن فقال فالعنوه.

بعضي از اساتيدم براي من آن روزي را حكايت كردند كه از جد من پيرامون يزيد سؤال كردند؛ جدم پاسخ داد : نظر شما درباره مردي كه سه سال حكومت كرد اما در سال اول حسين [عليه السلام] به شهادت رساند و در سال دوم به مدينه حمله کرد و سه روز [تصرف در جان و مال و ناموس مردم] مدينه را براي سربازانش حلال دانست و در سال سوم کعبه را با منجيق تخريب کرد؟! آن جماعت گفتند چنين فردي را لعنت مي كنيم ، جد من نيز گفت لعنتش كنيد.

سبط بن الجوزي الحنفي، يوسف بن قزغلي ، تذكرة الخواص الأمة في خصائص ائمة عليهم السلام، صص ۲۹۱-۲۹۲، ناشر : مكتبة نينوي الحديثة، تهران.

آري! دوران چهارساله يزيد سرشار از جرم و جنايت و وقايع اسف بار بود تا جايي كه يعقوبي، تاريخ نگار معروف به نقل از سعيد بن مسيب، دوره حکومت يزيد را دوراني شوم معرفي مي كند:

وكان سعيد بن المسيب يسمي سني يزيد بن معاوية بالشؤم في السنة الأولى قتل الحسين بن علي وأهل بيت رسول الله والثانية استبيح حرم رسول الله وانتهكت حرمة المدينة والثالثة سفكت الدماء في حرم الله وحرقت الكعبة

سعيد بن مسيب ساليان خلافت يزيد را به ساليان شوم نامگذاري كرد؛ در سال اول امام حسين عليه السلام و اهل بيت رسول خدا صلي الله عليه و آله را به شهادت رساند؛ در سال دوم به حرم رسول خدا صلي الله عليه و آله هتك حرمت كرد و حرمت مدينه را شكست وسال سوم نيز در حرم الهي [مسجد الحرام] خونها ريخت و کعبه را به آتش کشيد.

أحمد بن أبي يعقوب بن جعفر بن وهب بن واضح اليعقوبي الوفاة: ۲۹۲ ، تاريخ اليعقوبي ج ۲ ، ص ۲۵۳، ناشر : دار صادر بيروت. عمر رضا كهالة دانشمند اهل سنت پيرامون يعقوبي چنين مي نگارد: «وصنف كتبا جيدة منها تاريخ اليعقوبي» كتابهاي نيكويي به رشته تحرير درآورده است؛ يكي از آنها تاريخ يعقوبي است.

نتيجه گيري

از مطالبي كه گذشت دريافتيم كه طبق نظر شيعيان و اكثر اهل سنت فرمان شهادت امام حسين عليه السلام را يزيد بن معاويه صادر كرده است بر اساس منابع اهل سنت نه تنها يك بار بلكه صدور فرمان دو مرتبه صورت گرفته است. بنابراين بر كسي پوشيده نيست كه مقصر اصلي در اين واقعه اسفناك، شخص يزيد بن معاويه است.

* نام:
* پست الکترونیکی:
* متن نظر :
* کد امنیتی:
  

بازگشت